سرويس خارجي -

«دونالد ترامپ» رئيس جمهور آمريکا، که به خيال خود، قصد داشت با اقدامي غافلگيرکننده و به اصطلاح جسورانه، کل معادلات سوريه را به نفع جبهه تروريسم تغيير دهد و خودش را برخلاف «باراک اوباما»، مرد عمل نشان دهد، بامداد جمعه فرمان حمله موشکي به يک پايگاه هوايي ارتش سوريه را صادر کرد. در پي صدور اين فرمان، که در ظاهر به بهانه حادثه شيميايي «ادلب» صورت گرفت، 59 فروند موشک از نوع «تاماهاک» از دو ناوشکن آمريکايي «يو.اس.اس پورتر» و «يو.اس.اس.اس» مستقر در درياي مديترانه به سمت پايگاه «الشعيرات» در استان «حمص» شليک شد که به گفته وزارت دفاع روسيه، تنها 23 موشک به هدف اصابت کردند و روستاهاي اطراف پايگاه نيز از اين حمله موشکي، بي نصيب نماندند.
طبق برخي گزارشات، از مجموع 50 فروند هواپيماي موجود در پايگاه، 9 فروند هواپيما از بين رفت و شمار تلفات اين حمله نيز 10 تن از جمله يک افسر ارتش اعلام شد. منابع سوري حتي مي گويند پيش از وقوع اين حمله «هواپيماهاي خود را از پايگاه خارج کرده بودند.»
غرور بي پايه و اساس
ترامپ که با اين اقدام خود بار ديگر نشان داد درک درستي از شرايط جهاني و منطقه و همچنين از توان فعلي آمريکا ندارد، اين حمله را بدون مجوز شوراي امنيت و حتي کنگره در واشنگتن، انجام داده و صرفاً به متحدان نزديک خود خبر داده بود که قصد چنين حمله اي را دارد.
نکته جالب ديگر اين ماجرا، اظهارات «رکس تيلرسون» وزير خارجه آمريکا، پس از حمله است؛ تيلرسون گفت که دولت آمريکا ضرورتي نمي ديد که اين حمله را به اطلاع روسيه برساند! پيش از اين کاخ سفيد گفته بود انجام اين حمله را به اطلاع روسيه رسانده اند. به نظر مي رسد که ترامپ قصد دارد بحران سوريه را با اراده آمريکا به پايان برساند و «بشار اسد» را از کشورش بيرون کند، اما نمي داند که دير از راه رسيده و تقريباً هيچ گزينه اي ندارد.
پيام انتخاباتي به ايران
آمريکا بارها به صراحت اعلام کرده است که نگران تغيير شرايط کنوني در ايران و روي کارآمدن کساني است که تهديدهاي آمريکا را توخالي مي دانند و حاضر نيستند در مقابل آن به حريف باج بدهند، از سوي ديگر يک جريان غرب گرا نيز که دستهاي خالي از دستاورد دارد، ادامه حضور خود را با اين توهم توجيه مي کنند که اگر ديگران روي کار بيايند و حاضر به سازش با آمريکا نباشند، خطر حمله نظامي آمريکا جدي است! يکي از اهداف حمله ترامپ به سوريه را مي توان در حمايت از اين جريان غربگرا جست وجو کرد. مخصوصا آن که اين جريان نيز يکي از دستاوردهاي خود را دور کردن سايه جنگ از سر ملت قلمداد مي کند و طي همين چند ساعت گذشته نيز برخي از افراد شاخص جريان مزبور، با  استناد به حمله آمريکا به سوريه، بر ضرورت سازش با حريف تأکيد ورزيده اند.
پايان ماه عسل 
اولين و فوري ترين پيامد ماجراجويي بامداد جمعه ترامپ، فاصله گرفتن روسيه از آمريکا در خصوص بحران سوريه بود. ترامپ که اول بهمن ماه وارد کاخ سفيد شده بود، «ولاديمير پوتين» رئيس جمهور روسيه را دوست خطاب مي کرد و لاف دوستي با وي مي زد.
در اين ميان، مسکو براي اينکه نشان دهد در ارتباط باحل بحران سوريه، حسن نيت دارد، سعي کرد با آمريکا در برخي مسائل کنار بيايد و حتي توافقنامه هماهنگي پرواز در سوريه را با کاخ سفيد امضاء کرده بود. اما، حماقت ترامپ به اين ماه عسل پايان داد و فاصله ميان کرملين و کاخ سفيد يک شبه به حالت قبل برگشت.
روس ها پيش از اين به «باراک اوباما» اعتماد نداشتند و اکنون نيز پس از يک مقطع دو ماهه، فهميدند که ترامپ مثل اوباما اصلاً قابل اعتماد نيست. ترامپ و مقامات دولت آمريکا با نيش و کنايه اي که اين دو متوجه همتايان روس خود کرده اند، واقعيت خود را واضح نشان داده اند و با دستان خود، همه پل هاي ساختگي را از بين برده اند.
رئيس جمهور آمريکا قبل از آنکه به قدرت برسد، خود را مخالف جنگ در سوريه نشان مي داد و به عنوان مثال، در سال 2013 گفته بود: «حمله به سوريه هيچ سودي ندارد.» اما اکنون مي گويد، «بايد در سوريه کاري بکنيم» و يا به همراه ديگر دستياران خود، شعار هميشگي اوباما را تکرار مي کند و مي گويد «بشار اسد بايد برود.»
مقامات روسيه هم که با فرو افتادن پرده، چهره واقعي ترامپ را ديدند، واکنش هاي تندي از خود نشان دادند؛ پوتين پس از واقعه الشعيرات، گفت که اين اقدام آمريکا، به روابط مسکو و واشنگتن، «ضربه اي سخت» وارد کرد.
همزمان با آن، «سرگئي لاوروف» وزيرخارجه روسيه نيز اعلام کرد: «تمام همکاري هاي بين روسيه و آمريکا در سوريه متوقف مي شود. توافق امنيت پروازي ميان مسکو و واشنگتن در سوريه، يکي از اين همکاري ها بود که لغو شد.» لحن کلام ساير مقامات روسي نيز مشابه پوتين و لاوروف بود که از تغيير مسير ديپلماسي روسيه نسبت به آمريکا حکايت مي کند. علاوه بر موارد فوق، جنگنده هاي روسي نيز مواضع تروريست ها را در «ادلب»، به شدت بمباران کردند و صدها تروريست مورد حمايت غرب را به هلاکت رساندند.
ذوق زدگي تروريست ها
در داخل سوريه اما گروه هاي تروريستي از حملات آمريکا، ذوق زده شدند و از واشنگتن خواستند به اين حملات ادامه دهد. به گزارش تسنيم، «احمد رمضان» از رهبران گروه تروريستي «ائتلاف معارضان» گفت: «اميدواريم حملات هوايي ادامه يابد تا جلوي حملات جنگنده هاي سوري با سلاح هاي ممنوعه گرفته شود.» منظور اين سرکرده تروريست ها، ماجراي «خان شيخون» است. در اين حادثه به دنبال انفجار انبار سلاح شيميايي جبهه النصره، حدود 100نفر کشته و بيش از 400 تن مصدوم شدند. پس از اين اتفاق، آمريکا و ديگر حاميان تروريسم ارتش سوريه را متهم به بمباران شيميايي کردند و حمله موشکي به الشعيرات نيز به همين بهانه صورت گرفته است.
نکته جالب ديگر مربوط به ماجراي حمله موشکي آمريکا به الشعيرات، يورش همزمان عناصر داعش به مواضع ارتش در محور حمص- تدمر بود که البته به شکست انجاميد. پيش از اين، در استان «ديرالزور» سوريه نيز اين همزماني و هماهنگي ميان حملات آمريکا و داعش به يک پايگاه ارتش سوريه را شاهد بوده ايم.
زمينه سازي از قبل
به اعتقاد سخنگوي وزارت خارجه روسيه قبل از آنکه اتفاق خان شيخون رخ دهد، آمريکا حمله به پايگاه الشعيرات را زمينه سازي کرده بود.
علاوه بر اين سخنگو، سران کشورهاي انگليس، فرانسه، رژيم صهيونيستي، عربستان و ترکيه هم اعلام کرده اند که از قبل در جريان حمله آمريکا قرار داشته اند و از آن حمايت کامل مي کنند. اين صحبت ها به خوبي نشان مي دهد که ترامپ قبل از حادثه خان شيخون، قصد حمله «محدود» به سوريه را داشته است.
واکنش هاي خارجي
همانطور که انتظار مي رفت، جبهه حامي تروريسم و افرادي مثل «بنيامين نتانياهو» نخست وزير رژيم صهيونيستي، «رجب طيب اردوغان» رئيس جمهور ترکيه و شاه عربستان، از اين حمله استقبال کردند و خواستار حملات بيشتر شدند و ترکيه حتي خواسته هميشگي خود را در مورد ايجاد منطقه پرواز ممنوع در سوريه تکرار کرد و نتانياهو نيز گفت، حمله آمريکا، پيامي به کشورهاي حامي سوريه بود! در برخي مناطق فلسطين اشغالي نيز صهيونيست ها در واکنش به حمله فوق، جشن گرفتند.
کشورهاي آلمان، ژاپن، ايتاليا و استراليا، نيز از حمله آمريکا حمايت کردند. «آنتونيو گوترش» دبير کل سازمان ملل هم گفت، در مورد اتفاقي که رخ نداده، اظهار نظر نمي کند! «فرانسوا اولاند» و «آنگلا مرکل» سران فرانسه و آلمان هم با انتشار بيانيه اي مشترک، «بشار اسد» رئيس جمهور سوريه را مسئول حمله آمريکا به سوريه دانستند! البته در ميان کشورها، اندونزي، روسيه و ايران حمله مذکور را محکوم کردند.
واکنش بشار اسد و ارتش
بشار اسد هم با انتشار بيانيه اي، اقدام آمريکا را «احمقانه» خواند و گفت: «دولت آمريکا ساده لوحانه تحت تأثير کارزار تبليغاتي نادرست رسانه ها و ادعاهاي تروريست ها قرار گرفت و دست به حمله نظامي زد.»
ارتش سوريه نيز با صدور بيانيه اي، اعلام کرد که آمريکا با اين تجاوز، شريک داعش و جبهه النصره شد. در عرصه ميداني نيز ارتش در واکنش به اقدام آمريکا، در منطقه «مقالع السکري» استان حمص عليه داعش دست به عمليات زد و هشت کيلومتر مربع از مناطق تحت اشغال داعش را آزاد کرد.
چرا الشعيرات؟
در تحولات جاري، اين سؤال پيش مي آيد که چرا آمريکا در ميان پايگاه هاي متعدد ارتش سوريه، پايگاه الشعيرات را هدف قرار داده است؟
پايگاه خبري «العهد» در پاسخ به اين سؤال، گزارش داد که پايگاه الشعيرات نقش مهمي در شکست دادن داعش در «تدمر» داشته و علاوه بر آن، دو جنگنده ارتش صهيونيستي اخيراً با آتش سامانه موشکي اين پايگاه هدف قرار گرفته بودند. در اين حمله، يک جنگنده اسرائيل ساقط شده بود. روسيه نيز قصد داشت الشعيرات را به ساماننه ضد موشکي «اس-400» مجهز کند.
نتيجه حمله موشکي
ترامپ زماني وارد صحنه شد که نسبتي با شرايط موجود ندارد و به عبارت ديگر، او متعلق به اين مقطع نيست؛ در اوضاع و احوال جاري اگر رئيس جمهور آمريکا روباه صفت بود، شايد به گونه اي مي توانست اين کشور را با خسران کمتري از بحران سوريه خارج کند. اما ترامپ نه روباه صفت است و نه شير صفت؛ بلکه بهتر است بگوييم که او مرد اقدامات خام و نخراشيده است و اين به منافع آمريکا ضربه مي زند و البته، بزرگترين موهبت براي کشورهاي اسلامي است!