مختصات 15 درجه و 20 دقيقه عرض جنوبي و 155 درجه و 30 دقيقه
طول شرقي، جايي در جنوب غربي مجمعالجزاير سليمان و در مرکز درياي مرجان (اقيانوس آرام جنوبي)؛ نقطهاي آشنا براي ارتش آمريکاست. جايي که «بانو لِکس» (نام مخفف ناو هواپيمابر لِکسينگتُن) به همراه 42 هواپيمايش با حمله جنگندههاي ژاپني غرق شد و براي هميشه در عمق درياي مرجان به گِل نشست.
«يواساس لکسينگتن» (USS Lexington) با شماره بدنه CV-2 با حدود 270 متر طول و 32 متر عرض و وزن حداکثري 43 هزار تُن، يکي از اولين ناوهاي هواپيمابر آمريکا بود. 8 مي1942 اين غول آهني در درياي مرجان مستقر شده بود تا از اشغال بندر «مورسبي» در سواحل «گينهنو» توسط ژاپنيها جلوگيري کند. ارتش ژاپن اما يک روز تاريخي را براي آمريکاييها رقم زد. خلبانان ژاپني با 69 هواپيماي جنگي به لکسينگتن حمله کردند. پس از يک نبرد هوايي، تعداد قابلتوجهي از هواپيماهاي ژاپني توانستند از لايه حفاظتي ناو هواپيمابر بگذرند و در ساعت 11:20 به وقت محلي دستکم توسط دو اژدر با موفقيت سمت چپ بدنه ناو را هدف قرار دادند. «استنلي جانستون»، خبرنگار جنگي که در ناو لکسينگتن حضور داشت، تعداد اژدرهاي اصابت کرده به بدنه ناو را تا 5 فروند گزارش کرده است. ضربه ناشي از اولين اژدر دو آسانسور هواپيمابر ناو را در موقعيت بالا قفل و مخازن ذخيره بنزين را سوراخ کرد. اژدر دوم خسارات را تشديد کرد و باعث آبگرفتگي در قسمتهايي از ناو شد. اندکي بعد بمبافکنهاي ژاپني موفق شدند با دو بمب، ناو آمريکايي را هدف قرار دهند. بمبها باعث آتشسوزي و تخريب بخشهايي از عرشه ناو شد. در اثر ضربات وارده از ساعت 12:47 تا 15:25 سه انفجار مهيب رخ داد که ناو آمريکايي را عملا از کار انداخت و از ساعت 18:00 زنجيرهاي از انفجارهاي بزرگ آغاز شد که بخشهايي از ناو را متلاشي کرد. يک ساعت قبل از آن ژنرال «شرمن» فرمانده ناو، دستور رها کردن لکسينگتن را صادر کرده بود. تخليه بيش از 2700 سرباز، ملوان و خدمه ناو تا ساعت 18:30 طول کشيد و پس از آن آمريکاييها از ترس اينکه مبادا بقاياي ناو هواپيمابر لکسينگتن و هواپيماهايش به دست نيروهاي ژاپني بيفتد، به ناوشکن «فلپس» دستور دادند با شليک
پنج اژدر، ناو را غرق کند. ساعت 19:52 «بانو لکس» (نام مخفف لکسينگتن) به همراه 17 بمبافکن داونتلس، 13 جنگنده اف4 اف وايلدکت و 12 اژدرافکن دوستيتر (مجموعا 42 هواپيما) به قعر آبهاي اقيانوس آرام جنوبي رفت.
اداره ثبت و آرشيو اسناد ملي در واشنگتن تصاوير جذاب و عبرتآموزي از آن روز تاريخي بايگاني کرده است. صحنه ازدحام بيش از 2000 سرباز و خدمه ناو روي عرشه کشتي براي پريدن داخل آب، صحنه انفجارهاي مهيب روي عرشه کشتي و در نهايت صحنهاي که لکسينگتن به عنوان نمادي از قدرت آمريکايي غرق در دود و آتش در آب فرو رفت.
يک ماه بعد نوبت به ناو هواپيمابر «يورکتاون» (USS Yorktown CV-5) رسيد تا هدف حمله ژاپنيها قرار بگيرد. 4 جون 1942 يورکتاون در نزديکي سواحل جزاير «ميدوي» در اقيانوس آرام قرار داشت که مورد حمله 24 هواپيماي جنگي ژاپن قرار گرفت. تعدادي از خلبانان ژاپني توانستند از لايههاي حفاظتي ناو عبور کنند و با موفقيت سه بمب را روي ناو بيندازند. بمبها باعث آتشسوزي روي عرشه ناو و آسيب جدي به ديگهاي بخار شدند که ناو يورکتاون را از حرکت انداخت. در موج دوم حملات، جنگندههاي ژاپني دستکم چهار اژدر به سمت ناو شليک کردند که دو اژدر حدود ساعت 16:20 به وقت محلي با موفقيت به سمت چپ (سمت بندر) بدنه ناو اصابت کردند. در اثر اين ضربه سکان کشتي گير کرد و ناو به سمت چپ (سمت بندر) کج شد. مدتي بعد ژنرال «باکمستر» فرمانده ناو، دستور رها کردن کشتي را صادر کرد. با اين حال آمريکاييها تلاش کردند تا ناو يورکتاون را از غرق شدن نجات دهند و به ساحل بکشانند. ضربه آخر را يک زيردريايي ژاپني در 5 جون 1942 با شليک 4 اژدر زد. يک اژدر به ناوشکن «هامان» که يورکتاون را به سمت ساحل ميکشيد اصابت و آن را غرق کرد. دو اژدر به ناو يورکتاون اصابت کرد و اژدر چهارم بدون برخورد به ناو از پشت آن عبور کرد. ناو هواپيمابر يورکتاون تا صبح 7 ژوئن روي آب شناور بود اما رفته رفته دقیقا به سمت چپ چرخيد و حدود ساعت 7:00 به صورت مفصل واژگون شد و در آب فرو رفت. چشمان اشکبار سربازان آمريکايي هنگام تماشاي صحنه غرق شدن ناو هواپيمابر يورکتاون به اندازه کافي گوياي يک واقعيت بود؛ آمريکا درست مثل اين غولهاي آهني، شکستخوردني است.
آمريکاييها مدتي بعد ناو هواپيمابر «واسپ» (USS Wasp CV-7) را جايگزين دو ناو هواپيمابر غرق شده لکسينگتن و يورکتاون در اقيانوس آرام کردند اما واسپ هم سرنوشت بهتري از دو ناو قبلي پيدا نکرد. حدود 3 ماه بعد يعني در 15 سپتامبر 1942 يک زيردريايي ژاپني توانست به اندازه کافي به واسپ نزديک شود تا بتواند با شش اژدر آن را هدف بگيرد. از اين تعداد سه اژدر به ناو واسپ اصابت کرد و به نقاط حساس مانند مخازن بنزين ناو خورد. ژاپنيها يک آتشبازي جامع براي آمريکاييها به راه انداختند. انفجارهاي پياپي و سريع روي ناو واسپ شروع کار شد و هواپيماهاي روي عرشه ناو از شدت انفجار به هوا پرتاب ميشدند. مهمات موجود در ناو بهشدت انفجارها و آتشسوزيها افزود. شدت آتش و انفجار به حدي بود که ژنرال «شرمن»، فرمانده ناو تنها حدود 30 دقيقه پس از حمله ژاپنيها دستور تخليه ناو هواپيمابر واسپ را صادر کرد. تا ساعت 16:00 به وقت محلي همه سرنشينان سالم و مجروح تخليه شده بودند اما ناو واسپ تا شب همچنان در آتش ميسوخت. سرانجام به ناوشکن «لنزداون» دستور داده شد تا با شليک اژدر واسپ را غرق کند. ناو هواپيمابر واسپ هم مانند لکسينگتن به همراه دستکم 45 هواپيمايش به قعر اقيانوس آرام فرستاده شد.
با غرق شدن ناوهاي هواپيمابر «لکسينگتن»، «يورکتاون» و «واسپ» و آسيبديدن دو ناو «اينترپرايز» و «ساراتوگا»؛ ناو «هورنت»
(USS Hornet CV-8) به تنها ناو هواپيمابر عملياتي آمريکا در اقيانوس آرام جنوبي تبديل شد. حدود يک ماه بعد، اين ناو هم توسط ژاپنيها شکار شد.
26 اکتبر 1942 هواپيماهاي ژاپني با سه بمب و سه اژدر ناو هورنت را هدف قرار دادند. موتورهاي ناو و سيستم الکتريکي آن بهشدت آسيب ديد و از حرکت ايستاد. نظاميان آمريکايي مشغول تعميرات و برطرف کردن آسيبها بودند که متوجه شدند کشتيها و ناوهاي ژاپني به آنها نزديک ميشوند. ژنرال «هالسي» تلاشهاي بيشتر براي نجات ناو هورنت را بيفايده دانست و دستور تخليه اين ناو هواپيمابر و غرق کردن آن را صادر کرد. ناوهاي جنگي ديگر آمريکا با شليک اژدر و گلولههاي توپ اين کار را انجام دادند و ناو هواپيمابر هورنت بامداد 27 اکتبر 1942 به همراه 21 هواپيمايش مثل سه ناو هواپيمابر قبلي آمريکا به قعر اقيانوس رفت.
ژاپنيها توانستند تنها ظرف 6 ماه، چهار ناو هواپيمابر آمريکا را غرق کنند. اين در حالي بود که ارتش آمريکا از هر نظر در سطوح انساني، صنعتي، فناوري، ادوات و تجهيزات برتري قابل ملاحظهاي نسبت به ارتش ژاپن در جنگ جهاني دوم داشت. با اين حال شايد کاري که ژاپنيها با ناوهاي هواپيمابر آمريکايي در سال 1942 کردند به اندازه بلايي که يمنيها بر سر ناوهاي هواپيمابر آمريکا در سالهاي 2024 و 2025 آوردند، بزرگ نباشد. يمنيها نه نيروي هوائي داشتند و نه نيروي دريايي؛ آنها تقريبا با دست خالي ناوهاي آمريکايي را از درياي سرخ فراري دادند.
طي اين دو سال آمريکا دستکم پنج ناو هواپيمابر و ديگر تجهيزات نظامي را براي خلع سلاح يمن و باز کردن تنگه بابالمندب و درياي سرخ به روي کشتيهاي اسرائيلي (و يا مرتبط با اسرائيل) به منطقه فرستاد. ابتدا در سال 2024 ناوهاي هواپيمابر «آيزنهاور»، «روزولت» و «لينکلن» اعزام شدند اما در نهايت بدون هيچ دستاوردي مجبور به ترک منطقه شدند. شايد واژه «فرار» براي کاري که آنها انجام دادند مناسبتر باشد. پس از آنها ناوهاي هواپيمابر «ترومن» و «وينسن» وارد عمل شدند اما نتيجه باز هم فرقي نکرد. ناو هواپيمابر ترومن هنگام فرار يک جنگنده F/A-18 را به کف دريا انداخت! «ترومن» همچنين طي مأموريتش يک جنگنده F/A-18 را با آتش خودي سرنگون کرد و يک جنگنده F/A-18 ديگر را نيز به دريا انداخت. علاوهبر اين يمنيها حدود 23 پهپاد MQ-9 آمريکا را هدف قرار دادند. افسران ناو هواپيمابر آيزنهاور پس از بازگشت از عمليات خود در درياي سرخ گفتند با «شديدترين حجم آتش عليه نيروي دريايي آمريکا از جنگ جهاني دوم تاکنون» مواجه بودند و به همين دليل دچار ضربه و آسيب روحي شدهاند.
اگر هنوز فکر ميکنيد ناوهاي هواپيمابر آمريکا قدرتي افسانهاي به ارتش آمريکا و ساکنان کاخسفيد دادهاند؛ بايد گفت شما پيش از آنکه توسط اين ناوها هدف قرار گرفته شويد توسط سربازان رسانهاي آمريکا در يک عمليات رواني گرفتار شدهايد. اين غولهاي آهني در قرن بيستويکم، در عصر تسليحات هوشمند بدون سرنشين و موشکهاي فراصوت، دوربرد و نقطهزن؛ اهدافي بزرگ و شکاري آسان به حساب ميآيند. اکنون سلاحهايي وجود دارد که ميتواند غرورآورترين دارايي آمريکا را به فاجعهبارترين تجربه آنها تبديل کند. رهبر انقلاب در اشاره به همين نکته فرمودند: «مدام ميگويند ما ناو فرستاديم طرف ايران. خيلي خب، ناو البته يک دستگاه خطرناکي است، امّا خطرناکتر از ناو، آن سلاحي است که ميتواند اين ناو را به قعر دريا فرو ببرد.» دقيقاً به همين دليل نشريه آمريکايي «نشنالاينترست» پنج سال پيش در 12 آگوست 2021 با بررسي تسليحات جديد در جهان نوشت: «عصر ناوهاي هواپيمابر رو به پايان است.» همين عبارت در سالهاي بعد بارها توسط ديگر نشريات و تحليلگران نظامي آمريکا تکرار شد.
آمريکا در پايگاههاي متعددش در منطقه جنوب غرب آسيا به اندازه کافي تجهيزات نظامي براي عمليات دارد که نيازي به ادوات ناوهاي هواپيمابر نباشد. ناوهاي هواپيمابر آمريکا ميآيند تا به جاي حمله به سرزمينهاي هدف به افکار عمومي کشور هدف، حمله کنند. آنها ميآيند تا جامعه، اقتصاد و سياست يک کشور را بدون شليک گلوله به آشوب بکشند چون ترس از جنگ هميشه کشندهتر از جنگ است. راه مقابله چندان سخت نيست، با مديريت فضاي رسانهاي از امنيت رواني جامعه حفاظت کنيد. رسانهها را کنترل کنيد چون آنها ميتوانند اهدافي که دشمن در جنگ به آن نرسيد را بدون جنگ تقديمش کنند.
سيد محمدعماد اعرابي
برچسب:
نویسنده: آرشان فلاح